Paddenstoelen

Vliegenzwam

Amanita muscaria

Inhoud

De vliegenzwam vindt je vaak in groepen, overwegend in naaldbossen en bij jonge aanplantingen van fijnspar op zure bodems, tot in het hooggebergte. De vliegenzwam is een algemene  herkenbare en welbekende paddenstoel uit België en Nederland. Het vlees onder de hoedhuid is helder citroengeel gekleurd en bevat roeswekkende iboteenzuren. Het gehalte aan muscarine is praktisch onbelangrijk. Deze paddenstoel kan echter vergiftigingen veroorzaken, die hallucinogene effecten hebben en zelfs voor kleine dieren een dodelijke afloop kunnen hebben.

Kenmerken vliegenzwam

vliegenzwam
De vliegenzwam

Hoed
In de jeugd is de vliegenzwam halfbolvormig en geheel door de witte, vlokkige beurs omgeven. Later is de vliegenzwam convex tot vlak, tenslotte geregeld schotelvormig, helderrood, zelden oranje, bedekt met witte, afveegbare, bij regenachtig weer vaak verdwenen vlokken, iets glanzend en bij oude exemplaren aan de rand iets geribd, tot ruim 15 cm breed.

Lamellen
De lamellen van de vliegenzwam zijn wit, breed en dicht opeen staand, niet aan de steel gehecht.

Steel
De steel van de vliegenzwam is langgerekt en slank, cilindrisch, met brede, afhangende, meestal gladde ring, daaronder fijn wit-vlokkig, aan de voet met een knol, deze gezoomd door vlokkige beursresten.

Vlees
Het vlees van de vliegenzwam is wit, onder de hoedhuid geel en geurloos.

bruine vliegenzwam
De bruine vliegenzwam

Vergelijkbare soorten

 

De Bruine vliegenzwam of Koningsamaniet (Amanita regalis) verschilt door een meer bruin gekleurde hoed. Hij is eveneens giftig.

 

 

 

Iboteenzuur – Vliegenzwam

vliegenzwamTerwijl je vaak hoort dat vliegenzwammen zonder schade gegeten kunnen worden, moet deze mooie zwam onzin onze bossen toch ontegenzeggelijk als een gifzwam worden aangemerkt, waarmee je geen grapjes moet maken.

Als werkzaam gif werd het zgn. ibuteenzuur aangetoond.
Dat is vooral geconcentreerd in het vlees en de lamellen en het is daarom geheel verkeerd om te geloven dat de vliegenzwam door het verwijderen van de hoedhuid minder giftig of zelfs eetbaar gemaakt kan worden. Ook raad ik u af om pogingen te ondernemen, door langdurig koken (onder herhaald afgieten van het kookwater) te ‘ontgiften’.

Het iboteenzuur wordt in het lichaam afgebroken tot muscimol dat in de eerste plaats het centrale zenuwstelsel aantast en aanleiding geeft tot bewustzijnsstoringen, hallucinaties en roestoestanden. In Oost-Europa en Noord-Amerika (waar een verwante vorm voorkomt) wordt de vliegenzwam daarom wel als een drug gebruikt. Omdat dit juist bij de Europese vormen kan leiden tot overprikkeling van het zenuwstelsel met potentieel dodelijke afloop, raad ik u ten stelligste af om zelf te experimenteren met deze verraderlijke paddenstoel.

De sterk erop gelijkende panteramaniet bevat dezelfde gifstoffen als de vliegenzwam en heeft doorgaans een nog heftiger werking. Vergiftiging doet zich vooral voor wanneer verwisseling optreedt met de parelamaniet. Echter, zijn gevallen met dodelijke afloop niet werkelijk geboekstaafd.

Tags
Toon meer

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Sluiten