Paddenstoelen

Groene knolamaniet

Amanita phalloides

Je vindt de groene knolamaniet meestal in loofbossen, hazelaars en kastanjebomen, en dan vooral onder eiken, minder vaak onder beuken. Hij heeft een verspreid voorkomen, maar zeldzaam in bergstreken.De paddenstoel komt voornamelijk voor van juli tot oktober.

Kenmerken

Hoed
In de jeugd halfbolvormig en omgeven door een witte, eischaalachtige beurs, later convex, bij oude exemplaren vlak tot schotelvormig, met donkerolijf- tot geelgroene, iets gemarmerde kruin en een vaak lichtere, soms bijna witte randzone (een zeldzame variëteit ook wel eens met zuiver witte hoed), zwak kleverig en kaal, bij droog weer niet zelden met vliezige beursresten; tot 15 cm breed.

Lamellen
De lamellen zijn zuiver wit, nooit roze of grijs verkleurend, dicht opeenstaand, rond de steel vrij.

Steel
De steel van de Groene knolamaniet is slank, cilindrisch, met hoog aangezette, afhangende, vrij brede, niet geribde ring, daaronder meestal met licht olijfgroene slangehuidtekening, aan de voet plotseling verdikt in een (vaak ondergrondse knol, deze gezoomd met resten van de witte, eischaalachtige beurs.

Vlees
Het vlees van de groene knolamaniet is wit en in de jeugd geurloos, bij oude exemplaren met zoete, honingachtige geur.

groene-knolamaniet
Vergelijkbare soorten

De variëteit met witte hoed kan met champignons verwisseld worden, die echter nooit zuiver witte lamellen bezitten en ook geen vliezige, op een knol gezeten beurs.

Bijzonderheden

Let op de brede, door een eischaalachtige beurs omgeven knol aan de steelvoet!! De giftigste van onze paddenstoelen. Bevat het dodelijke gif amanitine.

Belangrijke informatie

Amanitine

De meeste dodelijk verlopende paddenstoelen vergiftigingen zijn een gevolg van het eten van de Groene knolamaniet of de vroege knolamaniet.
Beide soorten hebben dezelfde gifstoffen in dezelfde concentraties, en hun werking is identiek.
Van de 12 aangetoonde gifstoffen is vooral het x-amatine dat de lever beschadigt, de belangrijkste doodoorzaak bij dergelijke vergiftigingen.
De werking ervan begint meestal ca. 10 of 11 uur na het eten van de zwammen.
Heftige maagklachten met overgeven en diarree zijn de eerste symptomen.

Tegelijk daalt de bloeddruk, de pols wordt sneller en er doen zich shockverschijnselen en sterke uitdroging voor.
Na 1 of 2 dagen treedt er – bij goede medische behandeling – ogenschijnlijk een verbetering in, maar dan worden ook al gauw de eerste tekenen van leverbeschadiging zichtbaar.
De dood treedt na 4 tot 7 dagen in, en is bijna altijd op leverinsufficiëntie terug te voeren.

Amatine is een zeer bestendig gif.
Aan de werking ervan wordt door koken niet de geringste afbreuk gedaan.
Gedroogde knolamanieten vertonen zelfs na 10 jaar nog hun onverminderde giftigheid.
Doorgaans is 50 gram van de verse zwam voldoende om een volwassen mens te doden.
De overlevingskans bij vergiftiging door knolamanieten hangt eerstens af van de hoeveelheid die is gegeten, en dan ook van het ogenblik waarop met een medische behandeling ter bescherming van de leverfunctie werd begonnen.

In recente jaren heeft men een werkzaam middel gevonden in de stof silybine, die de leverstofwisseling beïnvloedt en die wordt gewonnen uit de Mariadistel.
Amanitine wordt niet alleen in knolamanieten gevonden , maar ook in hoge dosering in het Bundel- moskopje aangetoond.
Deze dubbelganger van het eetbare Stobbezwammetje heeft de laatste jaren herhaaldelijk tot zware vergiftigingen aanleiding gegeven.
Naast nog verscheidene andere soorten moskopjes bevatten ook enkele zeldzame parasolzwammen amanitine.
Hoewel ze net zo giftig zijn als de knolamanieten, gebeuren er door hun betrekkelijke zeldzaamheid zelden ongelukken mee.

Er is een op het eerste gezicht eenvoudige methode om vast te stellen of er amitine houdende zwammen in een maaltijd verwerkt zijn: een stukje paddenstoel (niet gekookt, maar bijv. van het schoonmaakafval)wordt uitgeperst, en het sap wordt op niet houtvrij papier gedruppeld.
Na indroging wordt een beetje geconcentreerd zwavelzuur op de vooraf gemarkeerde plek gebracht.
Als het stukje zwam nu amanitine bevatte, wordt het papier blauw.

Echter, een reeks van andere paddenstoelen die niet giftig zijn, geven eenzelfde reactie; hier is de kleuring meestal wat sterker en meer blauwviolet.
Deze test moet men daarom niet door een onervaren persoon laten uitvoeren.

Tags
Toon meer

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Sluiten