Beukenfamilie

Tamme kastanje

Castanea sativa

Inhoud

De tamme kastanje is gemakkelijk herkenbaar aan de lange, grof gezaagde bladeren. Deze bladeren zijn glanzend donkergroen aan de bovenzijde, de onderzijde is ietsje lichter. Na het uitlopen van de bladeren verschijnen de hoofdjesjachtige mannelijke bloemen die als een parelsnoer aan rechtopstaande, lange katjes zitten.

De vrouwelijke bloemen bevinden zich aan de basis van de katjes en zijn omgeven door een groene, schubachtig bebladerde vruchtbeker. Kevertjes, vliegen en bijen zijn de bestuivers. Van de mannelijke bloemen gaat een geur uit die kevers aanlokt, en op de stempel bevindt zich een zoet smakend druppeltje nectar.

Aan de rijpe vrucht blijft vaak de mannelijke, aarvormige bloeiwijze zitten. De vruchten zijn leerachtige, glanzend bruine nootjes. Meestal zitten er drie bijeen in een geelbruine, gestekelde vrij grote vruchtbeker (cupola). Deze openen zich met vier kleppen.

De stekels zijn een soort afweerwapen tegen de voortijdige aanval door vogels en eekhoorns. Meerstammigheid is een bekend verschijnsel. De tamme kastanje wordt ongeveer 500 jaar oud. Zelden ouder dan 700 jaar. Men beperkt de leeftijd van een kastanjeboom vaak tot 100 – 150 jaar. (houtgebreken).

tamme-kastanjesStandplaats

De bodem dient vruchtbaar, open, fris, zandig en vooral vooral vochtig te zijn. De tamme kastanje is niet geschikt voor droge gronden, zware kleigronden en kalkrijke bodems. Het hakhout van de tamme kastanje heeft een groot schaduwverdragend vermogen.

Gevoeligheden

Voor de voorjaarsvocht (vooral in de jeugd), droogte, wildvraat (konijnen en hazen) en inwendige verrotting bij oudere bomen. Cultuur wordt bedreigd door 2 dodelijke zwamziekten: inktziekte (zwarte verkleuring van cambium, uit de stambasis vloeit er een zwarte vloeistof) en kastanjekanker.

Hout

Het hout van de kastanjeboom is donker met een geelbruine kern, een smalle ring bleekgeel spinthout. Waardevol: zeer sterk, hard, elastich, duurzaam en weerbestendig tegen de werking van water, anderzijds is het ruw vezelig en scheurt het gemakkelijk.

Toepassing

Hoepels, palen (wijnbouwpalen, telefoonpalen, stokken voor tenten, omheiningen…), duigen voor wijnvaten (tast bouquet en smaak van de wijn niet aan), doodskisten, meubels, zwaar bouwhout…

Het hout wordt verwerkt in de papierindustrieën, de looistofindustrie (zeer rijk aan looistof). Middelmatig spattend brandhout. Uitstekend houtskool.

Tips

Herkomstig uit het Middellandse Zeegebied, werd de tamme kastanje door de Romeinen in ons land verspreid. Het is voor de bosbouw een zeer waardevolle hakhoutsoort en mengsoort onder oudere bomen en dennen.

Groeiwijze

De tamme kastanje heeft een opmerkelijke dikke stam. Breeduitstaande, onregelmatige tot koepelvormige kroon met zware takken onderaan. De bovenste takken zijn gedraaid.

In bossen veel als ondergroei en dan met een struikachtige vorm. De kastanjeboom is snelgroeiend.

tamme-kastanje-bladerenBladeren

Tweerijige afwisselende bladtand. Enkevoudige , langwerpige lancetvormige bladeren, 10 – 25 cm lang met regelmatig spits-getande bladrand. Spitse top, wigvormige voet met een korte roodachtige of gele bladsteel, tot 20 paar evenwijdige bladnerven. De bladeren zijn dun leerachtig, glanzend donkergroen en bleker onderaan. Lichtgele, naar bruin overgaande herfstkleur.

Bloemen

Katjesachtig. In werkelijkheid dichte, slanke, witachtige geel bloeiende aren staan in de oksels van de bladeren en geuren naar muskus. De tamme kastanje draagt gewoonlijk mannelijke en vrouwelijke bloemen. Vrouwelijke bloemen zitten onderaan en zijn gering in aantal (1-2), knopvormig en groen gekleurd.

Bovenaan komen uitsluitend mannelijke bloemen voor en het geheel is 10 – 12 cm lang en verkleurt bruin. Lange aren (30 cm) met alleen mannelijke bloemen en korte aren (5 – 6 cm) met alleen vrouwelijke bloemen komen voor. Wind- en insectenbestuiving)

tamme-kastanje-bolsterVruchten

Sierlijke vruchttooi: groepjes ovale groene bolsters, dicht en warrig met geelgroene stekels bezet. De bolsters van de tamme kastanje springen 4 kleppen open en bevatten 1 – 3 vruchten, kastanjes genaamd. De kastanjes hebben een taaie glanzende roodbruine schil, een puntige top met 6 zwarte haren (stempelresten) en een lekkere basis. Het witte gerimpelde vruchtvlees van een tamme kastanje is eetbaar.

Voor een goede vruchtzetting is een warme zomer en nazomer noodzakelijk (vandaar regelmatig loze kantige vruchten). De tamme kastanje is een belangrijke vruchtboom in Italië en Frankrijk (tot 60kg kastanjes per boom). De tamme kastanje draagt pas op 35 – 55 jarige leeftijd vruchten. Goede zaadjaren om de 2 – 3 jaar.

tamme-kastanje-schorsSchors

De schors van een tamme kastanje is aanvankelijk glad en grijsbruin. Later donker grijsbruin met lange evenwijdige langsscheuren en groeven die typisch spiraalsgewijs langsheen de stam verlopen;

Twijgen en knoppen

De twijgen zijn fors, stevig, violetbruin, met lichte ronde lenticellen bezet en geribbeld. De ribbels lopen uit in verdikkingen waarop de knoppen staan. De knoppen bevinden zich boven en bezijden een halvemaanvormig bladmerk, ze zijn ovaal, vrij klein en hebben 2 knopschubben. Eindknoppen ontbreken.

Tags
Toon meer

1 reactie

  1. RE: Tamme kastanje – Castanea sativa
    Kan iemand mij adviseren hoe ik de kastanjebolsters best mee composteer?Of korte pijn en afvoeren in groencontainer?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Sluiten
Sluiten