Zeezoogdieren

Potvis

Physeter macrocephalus

De totale lengte van een mannetje is 15 tot 25 m en voor een vrouwtje is de lengte tussen 9 tot 12 m. Het gewicht van een mannetje is tussen de 45000 – 70000 kg en voor het vrouwtje is het gewicht tussen de 15000 en 20000 kg. De potvis is donker bruingrijs soms met lichtere onderdelen en heeft een enorme rechthoekige kop en een rij lage knobbels achter kleine rugvin, de borstvinnen zijn klein en de staartvin zijn meer dan 4 m breed.

Verspreiding

De potvis is, verspreidt over de gehele wereld in tropische en subtropische zeeën ongeveer tot 40e breedtegraad, volwassen mannetjes tot in poolgebieden. Er zijn soms strandingen van een potvis in Nederland en België.

Habitat

De natuurlijke leefomgeving van de potvis is in open zee.

Leefwijze

De potvis leeft in groepen (scholen) van meestal 10 tot 30 dieren, mannetjes leven buiten paartijd vaak solitair. De potvis duikt bijzonder goed en diep. Oriëntatie en vangen van prooi door echolocatie.

Voedsel

Het voedsel van de potvis is bijna uitsluitend inktvissen.

potvis-staartvin
Voortplanting

De paartijd van de potvis op noordelijk halfrond is meestal in juni. De  draagtijd 14 – 15 maanden. De potvis werpt één keer in drie jaar 1 kalf (zelden tweelingen) De jongen van de potvis worden 2 jaar gezoogd. De enorme potvis is de grootste vertegenwoordiger van de tandwalvissen. In de 18e en 19e eeuw concentreerde de walvisvangst zich vooral op potvissen. De hoofdrolspeler in de roman van Herman Melville, “Moby Dick”, was ook een potvis. In de enorme bijna rechthoekige kop die een derde van de totale lichaamslengte in neemt, bevindt zich een olieachtige substantie die tot was verhardt wanneer die in contact komt met lucht.

Deze spermaceti was lange tijd bijzonder geliefd als grondstof voor de bereiding van kaarsen, geneeskrachtige zalven en cosmetische huidcrèmes. Mogelijk fungeert deze substantie als een soort “akoestische lens” bij de echolocatie. De uitgestoten geluidsgolven zouden erdoor gebundeld en gericht kunnen worden. Op deze manier zouden ze zich in de duisternis van de diepzee kunnen oriënteren en hun prooidieren kunnen vinden.
Potvissen voeden zich vooral met inktvissen en reuzenpijlinktvissen waarvoor ze tot 1200 m diep duiken.

Bij deze enorme duikafstanden blijven ze soms langer dan een uur onder water, voordat ze weer naar boven komen om adem te halen. Als er geen wind is kan je de potvis aan de dampwolk van de uitgeademde lucht herkennen. De waterdampfontein is niet recht naar boven gericht maar in een hoek van 45° C schuin naar voren.

Soms vindt men in gevangen potvissen amber, een waarschijnlijk niet gezond afscheidingsproduct van de darm, dat een enkele keer in grote taaie klompen aan land spoelt. De stof zelf is reukloos maar men gebruikt amber als drager voor geurstoffen bij de bereiding van dure parfums.

Geluid

De communicatie van de potvis geschiedt door klikgeluiden.

Tags
Toon meer

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Sluiten